-->
Vở cải lương “Tướng quân ăn mày”:

Khúc tráng ca người anh hùng bình dị

Mới đây, Nhà hát Cải lương Hà Nội đã có buổi tổng duyệt vở cải lương “Tướng quân ăn mày”. Tôi đã có cơ duyên được xem và bị cuốn hút vì chất lạ của vở kịch ngay từ tên gọi.
khuc trang ca nguoi anh hung ao vai Làm cải lương về cuộc đời công chúa Huyền Trân
khuc trang ca nguoi anh hung ao vai Vở cải lương "Hừng đông" vào Nhà hát Lớn
khuc trang ca nguoi anh hung ao vai Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ II - năm 2016
khuc trang ca nguoi anh hung ao vai Hoa hậu Phạm Hương mang cải lương lên sàn diễn thời trang

Vở diễn được khởi công vào tháng 5/2017, với sự tham gia sáng tạo của Nguyễn Toàn Thắng – tác giả kịch bản, NSƯT Triệu Quang Vinh chuyển thể cải lương, đạo diễn NSƯT Triệu Trung Kiên. Nhân vật chính trong vở cải lương “Tướng quân ăn mày” (tên ban đầu là “Khất sỹ”) là Phạm Ngũ Thư, cháu ba đời của danh tướng Phạm Ngũ Lão.

Khi Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, ông từ quan sống phiêu bạt. Ít lâu sau, nhà Hồ sụp đổ, quân Minh kéo vào xâm lược. Trước cảnh đất nước lầm than, nhân dân đói khổ, Phạm Ngũ Thư đau đáu không yên, quyết định tham gia vào cuộc khởi nghĩa của Lê Lợi ở Lam Sơn. Với tài trí hơn người, ông được chủ tướng tin cậy. Phạm Ngũ Thư đã nghĩ ra một kế hay: Tiến hành xây dựng một hệ thống tình báo ngụy trang ăn mày để thu thập tin tức của quân địch. Sau này, khi nghĩa quân Lam Sơn giành thắng lợi, ông lại chọn từ bỏ mọi hào quang, trở về với đời thường dân một cách nhẹ nhõm.

khuc trang ca nguoi anh hung ao vai
Một cảnh trong vở cải lương “Tướng quân ăn mày”

Tác giả kịch bản, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng kể rằng anh muốn khắc hoạ chân dung một tướng quân ăn mày có thật trong lịch sử, dù lịch sử chỉ chép vài dòng ngắn ngủi. Bởi nhân vật trong lịch sử đó rõ ràng là hiển hách hơn nhiều so với nhân vật Hồng Thất Công, Bắc Cái trong loạt nhân vật Võ lâm ngũ bá của Kim Dung, ông tổ truyện kiếm hiệp.

Sân khấu mở đầu bằng cảnh Phạm Ngũ Thư kiên quyết từ quan dù Hồ Hán Thương ra sức kêu gọi. Tôi ấn tượng bởi thiết kế của hoạ sỹ NSƯT Doãn Bằng khi anh dùng biểu tượng cái vành nón và cây gậy làm ma két chính của vở. Cây gậy và cái nón, biểu tượng của đời hành khất. Phạm Nhật Linh trong vai Phạm Ngũ Thư đã bước ra sân khấu đĩnh đạc ngay từ cảnh đầu, ca và diễn đều rất ấn tượng. Và từ vai diễn này, như đạo diễn Triệu Trung Kiên nói, Phạm Nhật Linh đã có tên trong giới kép đẹp cải lương miền Bắc.

Diễn viên Tuấn Cường trong vai Hồ Hán Thương cũng làm tốt tròn vai của mình. Khi anh ca từ Đoản khúc Lam giang sang vọng cổ, khán giả không kịp vỗ tay bởi anh chuyển điệu ngọt quá. Hoàng Dân trong vai trùm ăn mày Trương Tửu đã khiến cả rạp nổ tung vì diễn xuất của mình. Vai phản diện nhiều đất diễn thế nhưng nếu không khéo lại thành lố, điều này đã được Hoàng Dân tiết chế rất tốt. Anh diễn không bằng ngoại hình, dù ngoại hình của anh là lợi thế lớn cho những vai dạng này, mà bằng chiều sâu. Bởi chỉ bằng ngoại hình, không thể tả hết nội tâm phức tạp của nhân vật này, bỗng khóc, bỗng cười, rất khó đoán.

Giới chuyên môn đánh giá cao vai diễn này của Hoàng Dân, và tất nhiên, khán giả không ngoại lệ. Nếu cứ tiếp tục diễn cho nhuyễn hơn, vai diễn của Hoàng Dân chắc sẽ đem lại cho anh giải cao trong liên hoan cải lương chuyên nghiệp sẽ được tổ chức vào năm sau, 2018. Cảm hứng chủ đạo của vở cải lương Tướng quân ăn mày không khó để nhận ra. Đó là cảm hứng về lòng yêu nước, về sự tự hào dân tộc. Tác giả, đạo diễn và toàn bộ ê-kip sáng tác đều cố công làm nổi bật điều đó, và quan trọng hơn là đã gieo được đến khán giả. Khi đến cảnh Bình Định Vương Lê Lợi phất cờ, gần như cả rạp vỗ tay, bởi câu thoại cũng như hành động của nhân vật đã chạm đến khán giả.

Diễn viên Thy Nhung trong vai Trí Duyên, người nữ hành khất mà Phạm Ngũ Thư đã gặp trong chặng đường bôn tẩu của mình cũng đem lại cho khán giả nhiều tình cảm. Đây là nhân vật mang hơi hướng nữ hiệp, vừa mềm mại trong tình yêu vừa can trường trong cuộc sống. Thy Nhung đã hoá thân vào nhân vật nhẹ nhàng như không, diễn như đời. Chỉ tiếc là một số đoạn Thy Nhung ca hơi đuối, có lẽ là do sức khoẻ bởi gần đến buổi tổng duyệt, các diễn viên gần như phải căng sức ra. Điểm yếu này chắc sẽ được khắc phục trong những buổi diễn lần sau.

Âm nhạc của nhạc sỹ Như Sơn viết rất tốt, vừa đủ để minh hoạ vở diễn, lại có đời sống riêng. Ca khúc nhạc nền dựa trên lời thơ của chính tác giả, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng được vang lên hai lần vừa để chuyển cảnh vừa để nói lên tâm sự của nhân vật chính, rất đắt. “Mai ta vào cuộc gió sương Gia tài là chút bụi đường đậu vai…” . Và trên nền nhạc ấy, dàn nhạc cổ của Nhà hát Cải lương Hà Nội như được chắp thêm cánh. Đàn guitare phím lõm và đàn tranh chạy rất quyện, chơi không nhiều chữ đàn nhưng chắc chắn và nhấn nhá đĩnh đạc. Nếu khán giả sành cải lương hẳn sẽ nhận ra đặc trưng của đàn cải lương chất Bắc.

Và cuối cùng, không thể không tỏ lời cảm phục đạo diễn Triệu Trung Kiên khi anh lao vào một đề tài không dễ, mặc dù câu chuyện hết sức hấp dẫn. Đạo diễn đã xử lý các mảng miếng rất tốt, chỉ hơi tiếc cảnh Phạm Ngũ Thư bị học trò quay lưng lại là chưa có điểm nhấn, và phần cuối hơi dài. Tuy nhiên, không cái gì vẹn toàn 10 phần cả, có một chút luyến tiếc cũng là lẽ thường, và chút luyến tiếc ấy không ảnh hưởng gì đến một vở diễn hấp dẫn, nhân văn mà lại đề cao lòng yêu nước, điều mà ngày hôm nay, do mải mê chạy theo thị trường, nhiều vở diễn đã bỏ qua.

Trần Vân Anh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam chúc Tết cán bộ, phóng viên, nhân viên Báo Lao động Thủ đô

Lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam chúc Tết cán bộ, phóng viên, nhân viên Báo Lao động Thủ đô

(LĐTĐ) Sáng 3/2 (mùng 6 Tết Ất Tỵ) - ngày làm việc đầu tiên của Xuân mới, đoàn công tác của Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam do đồng chí Huỳnh Thanh Xuân - Phó Chủ tịch dẫn đầu đã tới thăm, chúc Tết cán bộ, phóng viên, nhân viên Báo Lao động Thủ đô.
Mùng 6 Tết, giá vàng trong nước tăng vọt

Mùng 6 Tết, giá vàng trong nước tăng vọt

(LĐTĐ) Mở cửa phiên giao dịch sáng nay (3/2, tức mùng 6 Tết), nhiều công ty kinh doanh vàng đồng loạt điều chỉnh giá vàng miếng SJC, vàng nhẫn tròn trơn.
Giá vàng thế giới bất ngờ giảm mạnh

Giá vàng thế giới bất ngờ giảm mạnh

(LĐTĐ) Hôm nay (3/2), chỉ vài giờ sau khi chạm mốc 2.810 USD/ounce, giá vàng thế giới liên tục giảm.
Thông tin mới về đợt gió mùa đông bắc

Thông tin mới về đợt gió mùa đông bắc

(LĐTĐ) Sáng sớm nay (3/2, tức mùng 6 Tết), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực phía Đông Bắc Bộ. Dự báo trong ngày và đêm nay, tiếp tục ảnh hưởng đến khu vực phía Tây Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và một số nơi ở Nam Trung Bộ. Nền nhiệt giảm dần, trời chuyển mưa rải rác.
Quy định mới về giá điện từ tháng 2

Quy định mới về giá điện từ tháng 2

(LĐTĐ) Luật Điện lực (sửa đổi) thay thế cho Luật Điện lực năm 2004 và có hiệu lực từ ngày 1/2/2025, trong đó khoản 12 Điều 5 nêu rõ về chính sách giá điện và giá dịch vụ về điện.
Cán bộ, công chức, viên chức tuyệt đối không đi lễ hội trong giờ hành chính

Cán bộ, công chức, viên chức tuyệt đối không đi lễ hội trong giờ hành chính

(LĐTĐ) Không tổ chức du xuân, liên hoan, chúc Tết làm ảnh hưởng đến thời gian và hiệu quả làm việc, tuyệt đối không đi lễ hội trong giờ hành chính là quy định từ nhiều năm nay đối với cán bộ, công chức, viên chức.
Đảng đưa dân tộc ta tới tương lai tươi sáng

Đảng đưa dân tộc ta tới tương lai tươi sáng

Đảng ta thật là vĩ đại. 95 năm qua, kể từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn có những quyết định mang tầm tư duy dẫn đường đưa cách mạng Việt Nam vào thế tiến công không ngừng, tiên phong trong cách mạng thế giới, đưa dân tộc tới tương lai rạng ngời...

Tin khác

Để con trẻ hiểu được ý nghĩa của lì xì?

Để con trẻ hiểu được ý nghĩa của lì xì?

(LĐTĐ) Lì xì trẻ em là phong tục truyền thống mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp của người dân Việt Nam. Nhưng làm thế nào để trẻ em hiểu được ý nghĩa của những phong bao lì xì, hơn thế nữa là trân trọng những giá trị tốt đẹp và những gửi gắm của người trao tặng luôn là vấn đề khiến nhiều phụ huynh trăn trở suy nghĩ.
Kỳ vọng một mùa lễ hội Xuân đáng nhớ

Kỳ vọng một mùa lễ hội Xuân đáng nhớ

(LĐTĐ) Người dân Thủ đô đang náo nức những ngày đầu Xuân Ất Tỵ khi hàng loạt lễ hội truyền thống quy mô lớn sắp khai hội. Có thể kể đến như lễ hội gò Đống Đa, lễ hội chùa Hương, lễ hội đền Sóc, lễ hội đền Cổ Loa... Tất cả đã sẵn sàng chào đón du khách thập phương.
Một năm thăng hoa của nghệ thuật biểu diễn

Một năm thăng hoa của nghệ thuật biểu diễn

Năm 2024 đã chứng kiến sự thăng hoa đặc biệt của ngành Nghệ thuật biểu diễn Việt Nam với những thành tựu vượt trội trên nhiều phương diện. Trong đó, ở khía cạnh sân khấu truyền thống, giải trí đại chúng, hay các hoạt động từ trong nước đến quốc tế, tất cả đều ghi nhận những dấu ấn đáng tự hào.
Đầu xuân trẩy hội đền Đô

Đầu xuân trẩy hội đền Đô

(LĐTĐ) Hàng năm cứ mỗi độ Tết đến xuân về, du khách từ muôn nơi lại náo nức du xuân trẩy hội đền Đô - ngôi đền linh thiêng cổ kính nổi tiếng ở Bắc Ninh. Đền thờ 8 vị vua nhà Lý với những kiến trúc độc đáo mang đậm nét văn hóa người Việt.
Đền Cờn xứ Nghệ tấp nập du khách đầu năm

Đền Cờn xứ Nghệ tấp nập du khách đầu năm

(LĐTĐ) Mỗi dịp Tết đến, xuân về, hàng vạn du khách thập phương lại nô nức hành hương về đền Cờn (phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) để cầu bình an, tài lộc và một năm mới thuận buồm xuôi gió. Được mệnh danh là ngôi đền linh thiêng nhất xứ Nghệ, nơi đây không chỉ mang giá trị tâm linh sâu sắc mà còn sở hữu kiến trúc đồ sộ, phong cảnh hữu tình, thu hút đông đảo du khách từ khắp mọi miền đất nước.
Đầu Xuân vãn cảnh ngôi chùa hơn 400 năm tuổi giữa lòng Hà Nội

Đầu Xuân vãn cảnh ngôi chùa hơn 400 năm tuổi giữa lòng Hà Nội

(LĐTĐ) Nằm ven sông Tô Lịch thuộc phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội, chùa Bằng (hay còn gọi là chùa Linh Tiên), là ngôi chùa cổ có niên đại trên 400 năm, thu hút du khách bằng quần thể kiến trúc độc đáo cũng như cảnh quan xanh mát tuyệt đẹp.
Tấp nập dòng người về Văn Miếu xin chữ trong ngày đầu Xuân Ất Tỵ

Tấp nập dòng người về Văn Miếu xin chữ trong ngày đầu Xuân Ất Tỵ

(LĐTĐ) Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu Xuân Ất Tỵ 2025, di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan và xin chữ. Từ sáng sớm, dòng người đã nô nức đổ về ngôi trường đại học đầu tiên của Việt Nam, mang theo những ước nguyện tốt đẹp cho năm mới.
Văn hóa nguồn lực phát triển đặc biệt

Văn hóa nguồn lực phát triển đặc biệt

(LĐTĐ) Để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cần phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực, trong đó có nguồn lực văn hóa và sức sáng tạo của con người Việt Nam. Những năm qua, với sự quan tâm của toàn xã hội, lĩnh vực văn hóa đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt là chuyển từ tư duy làm văn hóa sang quản lý Nhà nước về văn hóa, góp phần khơi thông nguồn lực văn hóa, thúc đẩy quá trình phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Xuân mạn đàm đất và người Thăng Long

Xuân mạn đàm đất và người Thăng Long

(LĐTĐ) Trong dòng chảy của đời sống đương đại, của thành phố thời hội nhập và phát triển, có thể mỗi chúng ta quen với cuộc sống vội nơi đô thành chưa cảm nhận được “linh khí” của mảnh đất “nơi lắng hồn núi sông ngàn năm”. Chính cái “lắng hồn” đó là mạch nguồn để Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội mãi trường tồn và phát triển. Bên chén trà xuân, chúng tôi đã có cuộc mạn đàm với nhà văn - nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - một người con của Hà Nội, người có nhiều năm nghiên cứu về đất và người Tràng An nhằm mang đến quý bạn đọc góc nhìn về một Hà Nội của quá khứ, hiện tại và tương lai.
Thương về hương vị Tết xưa

Thương về hương vị Tết xưa

(LĐTĐ) Chạm Tết, khi làn mưa xuân choàng chiếc khăn voan mờ ảo lên vạn vật, khi hương xuân phảng phất trong gió, ký ức hương vị Tết xưa lại trở về trong tâm trí tôi. Tết trong ký ức của bạn là gì? Với tôi, Tết đẹp nhất là những tháng ngày vô ưu bên cha mẹ và anh trai.
Xem thêm
Phiên bản di động